Umico Productivity

Akio Moritanın 100 illiyi. Sony qurucusunun uğur hekayəsi

Yüz il əvvəl bu gündə Sony-nin qurucusu Akio Morito anadan olub. Onun uğur  hekayəsi dünyaya Walkman və PlayStation bəxş edən məşhur şirkətin yüksəlişi qədər maraqlıdır. Umico, əfsanəvi yaponun həyatından və Sony Korporasiyası haqda ən vacib faktları topladı.

Hər çərşənbə axşamı səhər saat 7:30-da Sony Corporation-ın sədri tennis kortuna çıxırdı. Bu 30 il ərzində davam edirdi. Belə bir möhkəm iradəyə və öz intizamına sahib bir insanın yarım əsrdən çoxdur ki, trendlər quran və dünyanın ən yaxşı cihazlarını istehsal edən bir şirkət qurması təəccüblü deyil. Sony şirkəti Walkman, tranzistorlu televizor, rəngli videokamera, disketlər və videokameralar icad etdi. Akio Morita hər kəsi “Made in Japan” yazısını ən yüksək keyfiyyət zəmanəti kimi səsləndirdiyinə inandırdı, baxmayaraq ki, uzaq 1946-cı ildə Tokyo Telekomünikasiya Mühəndisliyi Korporasiyasının heyəti cəmi 20nəfərdən ibarət idi, qərargahı isə Tokionun mərkəzindəki yanmış bir mağazanın dördüncü mərtəbəsində yerləşirdi və bu müəssisəyə investisiya 500 dollar təşkil edirdi.

Umico Market-də ən populyar Sony məhsulları

Syake əvəzinə fizika

Akio Morita, 300 il syake dəmləyən bir hörmətli ailənin böyük oğlu idi. Gələcək təşəbbüskarın uşaqlığı qayğısız idi. Ailə, “varlıların küçəsi” kimi tanınan Naqoi küçəsində, tennis kortu olan böyük bir evdə yaşayırdı. Akio, öz ailəsinin tarixini və ənənələrini öyrənirdi və ailə biznesinə rəhbərlik etməyə hazırlaşdırırdı. Ənənəyə görə ailə biznesinin rəhbəri məhz böyük oğul olmalı idi.

On yaşından etibarən atası Akionu şirkətin idarə heyətinin iclaslarına aparırdı. Təcrübəli iş adamı olaraq, Morita idarəetmə təcrübəsinin böyük işlərdə vazgeçilməz olduğunu söyləyirdi. Uşaq olduğundan, atasının darıxdırıcı görüşlərindən zəhləsi gedirdi.

Ancaq ailə biznesinin yerinə Akio Moritanın fizikaya böyük marağı yarandı. Atası ev üçün çox bahalı bir fonoqraf alandan sonra bu maraq qat-qat artdı (qiyməti o zaman üçün bir avtomobilin qiymətinin yarısını təşkil edirdi). Akio həvəslə elektronika ilə bağlı kitab və jurnallar oxuyurdu, oxumağın başını buraxdı və pis qiymətlərə görə az qala məktəbdən qovulurdu. Ancaq fizikaya marağı o qədər böyük idi ki, bütün fənnlərdən yaxşı qiymət aldı fizika ixtisası ilə Osaka İmperator Universitetinə daxil oldu. 

Taleyüklü görüş

Müharibə illərində, əksər yapon alimləri kimi, Akio Morita da səfərbər oldu və İmperator Donanmasında zabit rütbəsi aldı. Tədqiqat komitəsində çalışmış və dəniz və aviasiya avadanlıqlarının yaradılmasında iştirak etmişdir. Eyni zamanda, Masaru Ibuka da Yapon Donanmasında xidmət Taleyüklü. O, Moritadan 13 yaş böyük idi, sualtı qayıqları aşkar etmək üçün edirditəyyarə avadanlıqlarının yaradılmasında iştirak etmiş və elektronika dahisi idi. Morita və Ibuka öz şirkətlərini yaratmağa qərar verdilər.

Akio Morita (solda) və Masaru Ibuki (sağda)

Morita uşaqlıqdan bəri ailə biznesinə rəhbərlik etmək üçün hazırlaşmışdı, buna görə gələcək sahibkarlar elektronika ilə məşğul olmaq üçün icazə almaq üçün Moritanın atasının yanına getdilər. Yaponiyada oğulları yeni bir işə götürmək, onu yetimxanaya göndərmək kimidir. O ərəfələrdə Morita ailəsinin maddi rifahı sarsılsa da, onlar demək olar ki, bütün torpaqlarını icarəyə verdilər və torpaq islahatı nəticəsində əmlaklarının çoxunu tamamilə itirdilər, ata oğluna başqa bir işə getmək icazə verdi və   gələn şirkətə … öz baş mühasibini hədiyyə etdi.

Yuxarıdakı fotoda gördüyünüz təşəbbüskarlar sayəsində bu gün Umico Market-də keyfiyyətli Sony televizorlarını seçə bilərsiniz. Onların görüntüsü o qədər realdır ki, ona toxunmaq istəyirsən. 65 düym diaqonallı 4K TV KD-65AF8. OLED ekranı səkkiz milyondan çox işıq saçan pikseldən ibarətdir.

Tokyo Tsushin Kogyo və ilk Yapon maqnitofonları

1946-cı ildə, Tokionun mərkəzindəki yanmış univermağın dördüncü mərtəbəsində yeni bir şirkətin ofisi yerləşirdi – bu Akio Morita və Masaru Ibukinin rəhbərlik etdiyi 20 işçidən ibarət Tokyo Telekommunikasiya Mühəndislik Korporasiyası idi. İlkin kapital 500 dollar idi və əsas məqsəd son texnologiyaların istehsalı idi. İlk layihə uğursuz oldu. Şirkət elektrikli düyü bişirici istehsal etməyə çalışdı, lakin düyü demək olar ki, həmişə içərisində yanırdı. Morit yalnız 100 model satmağı bacardı.

Sony düyü bişiricisi

İlk böyük sifariş işğalçı qüvvələrdən gəldi: Amerikalılara NHK yayımçısı üçün mikşer konsoluna lazım idi. Sifarişi verən amerikalı general şirkəti ziyarət edərkən istehsalın primitivliyinə o qədər heyran qaldı ki, yanğın baş versə onu söndürmək üçün sexə vedrələrə qum və su qoyulmasını əmr etdi. Lakin bu, mikşer konsolunu tez və keyfiyyətli hazırlamağa mane olmadı.

Puldan əlavə, gənc sahibkarlar əvəzsiz bir mükafat aldılar: NHK ofislərindən birində amerikan lent maqnitofonunu gördülər. Onlar bunun eynisini Yaponiya üçün düzəltməyə qərar verdilər.

1949-cu ildə Morita bir Amerikan maqnitofon alır və dərhal onu sökür. Cihazda səs daşıyıcısı kimi bahalı teldən istifadə edildiyiortaya çıxdı. Yapon sahibkarları çətin bir tapşırıqla qarşılaşdılar – analoqundan daha ucuz və etibarlı olacaq tamamilə yeni bir daşıyıcı yaratmaq. İlk testlər xüsusi birləşmələrlə hopdurulmuş selofanla aparıldı. Sonra kağız üzərində təcrübələr apardılar, lakin nəticəsi olmadı. Sonra mühəndislər plastiklə işləməyə başladılar, dəmir oksalatı tavada qızdırmağa uyğunlaşdılar və bu da lentə lazım olan maqnit xüsusiyyətlərini verdi. 1950-ci ildə Tokyo Telekommunikasiya Mühəndisliyi Korporasiyası ilk maqnitofon istehsal edir. O, 472 dollara başa gəlirdi çəkisi isə 35 kiloqram idi. Və ən əsası, satışlar çox zəif idi, bir neçə ay ərzində bir ədədi belə satılmalı.

Akio Morita antik mağazada olanda ağlına bir fikir gəldi. Gözü qarşısında bir adam Çin vaza üçün bir maqnitofonun qiymətindən çox pul verdi. Nəticə aydın idi: yeni məhsulu qiymətləndirəcək alıcıları axtarmaq lazım idi. Morita onları Ali Məhkəmədə tapdı. Məhkəmələrdə kifayət qədər stenoqrafist yox idi və maqnitofonun necə istifadə ediləcəyini tez bir zamanda başa düşdülər. Morita bir səfərdə iyirmi ədəd maqnitofon satdı.

Səs Sony üçün çox əhəmiyyətli olacaq, o, hətta şirkətin adında əks olunub. Bu gün keyfiyyətli səs axtarırsınızsa, bu da Sony olacaq. Budur,  indi Umico Market-də tapa biləcəyiniz məhsullar:

Sony. Dünya şöhrətinə aparan yol

Yeniliklərin və Amerika və Avropa bazarlarına çıxmağın vaxtı gəldi. Ancaq Tokyo Telekomünikasiya Mühəndisliyi Korporasiyası adı ilə Amerikalılara yeni məhsulları satmaq çətindir. Ibuki və Morita bir neçə ay ərzində şirkət üçün uyğun bir ad axtarırdılar. Nəticədə Latınca “səs” mənasını verən “sonus” sözünə yer verdilər. Yapon jarqonunda oxşar bir söz o zaman məşhur “sonny” sözü var idi, mənası isə “ağıllı oğlan” idi. Lakin sonra qarışıqlıq yarandı: iyerogliflərlə yazılan “sonny” yapon dilindən “pul itirmək” kimi tərcümə edildi. Gözəl günlərin birində Morita ikinci “n”-in üstündən xətt çəkməyə qərar verdi – Sony belə yaradıldı.

1982-ci ildə Akio Morita, İngilis Krallığı İncəsənət Cəmiyyəti tərəfindən yeni “sony” və “walkman” sözlərinə görə İngilis dilinin inkişafına verdiyi töhfəyə görə Fəxri Sertifikatla təltif edildi.

1955-ci ildə yeni bir loqo rəsmi olaraq təsdiq edildi (bu loqo bu günə qədər aktualdır) yeni marka altında ilk məhsullar – TR-55 tranzistorlu radio təqdim edildi. 1957-ci ilin mart ayında “cib” radio qəbuledicisi 40 dollara satışa buraxıldı – o dövrdə bu məbləğ orta əmək haqqına bərabər idi. Transistorlar Sony’nin qüruruna çevrildi.

Sony’nin ilk cib radiosu

Morita, “Made in Japan” yazısının yüksək keyfiyyət simvolu olmasını təmin etmək istəyirdi (o dövrlərdə tam əksinə idi, davamlı mənfi birlik üzündən çoxları məhsulun üzərinə istehsal olunduğu ölkənin adını yazmağa utanırdılar, amerikalılar isə açıq şəkildə irqçi idilər). Sony, reklamlarını o qədər ağıllı etdi ki, Yaponiyadan tanınmayan bir şirkət sürətlə bütün dünyada populyarlaşmağa başladı. Sonra şirkət xəbərlərdə görünən nəhəng, parlaq “S-O-N-Y” hərflərini cəmiyyətə çatdıracaq. Günlərin bir günü, 4000 Sony radioqəbuledicilərin oğurluq xəbəri bütün dünyaya yayıldı. Əlbətdə ki, bütün qəzetlər bu barədə yazdılar!

1960-cı ildə Akio Morita, Tokionda müştərilərin Sony avadanlıqlarına satıcıların müdaxiləsi olmadan baxa və toxuna biləcəyi bir salon açdı. Bu böyük yenilik idi. Üç il sonra, şirkət səhmlərini New York Fond Birjasında təqdim etdi və NYSE-də (New York Fond Birjası) qeydə alınan ilk Yapon şirkəti oldu. Sony, çox yüksək status və keyfiyyətlə əlaqələndirildi. Əlbəttə ki, Sony-nin tətbiq etdiyi cəsarətli fikirlər sayəsində.

Sony nə üçün təşəkkür olunmalıdır

1964: Sony’nin ilk masa üstü kalkulyatoru ortaya çıxdı1968: Şirkət rəngli kineskopik televizoru buraxdı. Dörd il sonra Sony bunun üçün ABŞ-nın Milli Kino Akademiyasından Emmi mükafatını alacaq.

Yarım əsr sonra, Sony markası altında tamamilə fərqli televizorlar istehsal olunur. Sony KD-XF7096 TV, X-Reality Pro texnologiyasından istifadə edir. GPU yalnız səs-küyləri yatırmır, hər bir çərçivəni məlumat bazasından “etalonla” müqayisə edir və görüntünü tənzimləyir.  Bu televizoru Umico Market-də tapa bilərsiniz.

1975: Dünyanın ilk videomaqnitofonu olan Betamax VCR təqdim edildi.

1979: İlk Walkman portativ kaset pleyeri təqdim edildi. Onunla birlikdə brend qulaqlıq satılırdı, beləliklə hər yerdə musiqini hər yerdə dinləmək olurdu!

Kaset pleyerinin buraxılışı yeni hazırlanarkən, işçilər Akio Moritanı yeni məhsulun populyar olmayacağına inandırdılar, çünki səs yazma funksiyası yox idi. Ancaq Morita fərqli düşündü, özü uzun uçuşlarda özü ilə bir sınaq nümunəsini götürürdü və opera dinləyirdi. Morita söz verdi ki, ilin sonunadək yüz min pleyer satılmasa, istefa verəcək. Nəticədə bu rəqəm bir neçə dəfə aşıldı və Walkman Sony-nin ən populyar markalarından biri oldu.

1983: Şirkət, Phillips ilə birlikdə dünyaya ilk CD-ni təqdim etdi. Ona 74 dəqiqəlik audio səs yazıla bilirdi – bu, Bethovenin bütün xor simfoniyasının müddəti idi. Bunu mümkün etmək üçün Sony disk diametrini 11,5-dən 12 santimetrə qədər genişləndirdi.

1981: İlk elektron kamera  təqdim edildi.

1994: Sony-nin ilk oyun konsolu olan Playstation təqdim edildi. Köhnə kartric konsolları keçmişdə qaldı və CD disklər onları əvəz etdi.

Bu ixtiranın uğuru, yəqin ki, heç vaxt sönməyəcəkdir. Sony PlayStation 4 üçün bir gamepadı hazırda Umico Market-də tapa bilərsiniz.

Uğura gedən yol yeniliklərin yarandığı yoldur

Akio Morito hər şeydə yenilikçi idi. Korporasiyanı idarə etməkdə Yaponiyada qədim zamanlardan bəri qalan bir çox ənənələri pozdu. İşçilərini işə götürərkən Morita akademik performansa və ailə əlaqələrinə əhəmiyyət vermədi, ancaq müsahibə nəticələrinə baxırdı. İnsanın ömrü boyu bir yerdə işləməyə məcbur edən başqa bir Yapon ənənəsini zərərli hesab edirdi. Morita fərqli düşündü: insan işdə xoşbəxt deyilsə, onu dəyişdirməlidir. Narazı olanlar üçün Akio, Sony-də başqa şöbələrdən vakansiyalar yerləşdirdiyi xüsusi bir qəzet çıxardı.

“Yalnız rəhbərlik düşünsə şirkət heç bir uğurlu nəticə əldə edə bilməz.”

Akio Morita

Morita həyatının əhəmiyyətli bir hissəsini Amerika ilə Yaponiyanın ticarətə yanaşmaları arasındakı orta yolu tapmağa həsr etmişdir. ABŞ sahibkarlarının qorxduqlarını və dividendlər və mükafatlar haqqında çox düşünməyi, yaponların isə çox soyuq olduqlarını və dostluqdan məhrum olduqlarını söylədi. Yeri gəlmişkən, 1990-cı ildə Sony Corporation-ın qurucusu, Fortune jurnalının “İlin ən cazibədar 25 adamı” siyahısına daxil edildi.

1980-ci illərdə Morita bəzi vəzifələrindən istefa etdi, lakin yaşının çox olmasına baxmayaraq, şirkətin işləri ilə bağlı dünyanı gəzməyə və idmanla fəal şəkildə məşğul olmağa davam etdi. Golf oynayırdı, ilk dəfə 60 yaşında xizək sürməyə başladı, tennis və su xizəyi ilə məşğul olurdu. 1993-cü ildə Morita səhər hər zamanki kimi tennis oynayarkən, beyin qanaması keçirdi və şirkətin rəhbəri vəzifəsindən ayrıldı. Akio Morita ömrünün sonuna qədər məsləhətçi vəzifəsini qorudu, lakin şirkətin işinə qayıtmadı.

Bir ailə şirkətinin varisi və hərbi mühəndis Akio Morita dünyanın ən böyük şirkətlərindən birini yaratdı, elektron   təsir etdi və “Made in Japan” sözlərini qlobal bir markaya çevirdi. 

Alış-veriş edin, keşbek qazanın və maliyyənizi idarə edin

Hamısı bir tətbiqdə!

0 %